OOKL Logo
SEARCH  
x
Username:
Password:

Forgotten your password?

Find an object:
 

 
 
Melin geffyl
Melin geffyl can be found here:

http://www.ooklnet.com/web/read_more/280653/Melin+geffyl

@ Tell your friends about it. Share |   on your favourite social network.
You may need to enable popups in order to use this functionality
selected place
Bersham Heritage Centre & Ironworks
Bersham
Wrexham LL14 4HT
United Kingdom

selected object

Melin geffyl

Sut oedd ffermwyr yn gyrru eu peiriannau cyn dyfeisio'r injan? Mae’n amhosib cyflawni popeth trwy nerth bôn braich. Yr ateb yw un o’n hanifeiliaid ffyddlonaf.

Roedd ceffylau mor bwysig i ni’r Cymry fel bod cyfreithiau’r Canol Oesoedd yn gwahaniaethu rhwng y ceffyl marchogaeth, y pynfarch a’r ceffyl gwaith. Llwyddodd ceffylau gwedd i ddal eu tir tan ganol y 1950au ar ein ffermydd cyn i’r tractor eu disodli.

Mewn melin gyeffyl byddai’r ceffyl yn cael ei arwain mewn cylchoedd, gan dynnu neu wthio polyn a fyddai’n troi’r olwyn i droelli’r belt i yrru’r peiriant. Rhan o’r gwaith oedd dysgu’r ceffyl i gamu dros y siafft.

Mae yna air Cymraeg bendigedig sy’n gysylltiedig â’r fath yma o waith; ystyr “cethreinio” yw “annog anifail i dynnu’r aradr trwy gyfuniad o ffon a chân”!

Defnyddiwyd melinau ceffyl i yrru pob math o beiriannau, ar y tir ac o dan y tir hefyd. Mae’r ddyfais fawr bren ger mynedfa’r maes parcio’n ail-gread o fath arall o felin geffyl a ddefnyddiwyd i gludo dynion i lawr i byllau glo, ac i gludo dynion a glo i’r wyneb.

Did you know?
Defnyddiwyd melinau ceffyl yng ngweithfeydd plwm Minera mor gynnar â’r oesoedd canol. Roedd llefydd eraill yn defnyddio winshis a oedd yn golygu bod dynion yn gorfod gwneud y gwaith, a oedd mor galed fel ei fod yn cael ei ddefnyddio fel cosb.
Roedd un ceffyl yn ddigon i weithio’r felin geffyl yma a fyddai’n medru gyrru holl beiriannau’r ffarm.  Dyma egni gwyrdd cynnar - byddai’r ceffyl yn cael ei arwain mewn cylchoedd, gan dynnu neu wthio polyn a fyddai’n troi’r olwyn i droelli’r belt i yrru’r peiriant.
view large image
 
 
Where is it located?
Tu allan ganolfan dreftadaeth
 
Be the first to write a comment about this object.
      By sharing your comments you're helping people to discover new cultural experiences. Please focus on positive aspects of your experience.

      Overall, how would you rate the experience?


      Comment title
      Comment
      1000 characters remaining


      Accept and close [X]
      OOKL uses cookies on its website, some of which may have been set already. Read more about our cookies.
      By continuing to use our web site, you agree to accept our cookies. You can close this notification by clicking the button on the right.